. อาขฺยาตกปฺป

ปฐมกณฺฑ

 

()

อาขฺยาตสาครมถชฺชตนีตรงฺคํ,

ธาตุชฺชลํ วิกรณาคมกาลมีนํ;

โลปานุพนฺธริยมตฺถวิภาคตีรํ,

ธีรา ตรนฺติ กวิโน ปุถุพุทฺธินาวา.

()

วิจิตฺตสงฺขารปริกฺขิตํ อิมํ,

อาขฺยาตสทฺทํ วิปุลํ อเสสโต;

ปณมฺย สมฺพุทฺธมนนฺตโคจรํ,

สุโคจรํ ยํ วทโต สุณาถ เม.

()

อธิกาเร มงฺคเล เจว, นิปฺผนฺเน จาวธารเณ;

อนนฺตเร จ ปาทาเน, อถสทฺโท ปวตฺตติ.

 

๔๑๖, ๔๒๙. อถ ปุพฺพานิ วิภตฺตีนํ ฉ ปรสฺสปทานิ.

อถ สพฺพาสํ วิภตฺตีนํ ยานิ ยานิ ปุพฺพกานิ ฉ ปทานิ, ตานิ ตานิ ปรสฺส ปทสญฺญานิ โหนฺติ.

ตํ ยถา? ติ อนฺติ, สิ ถ, มิ ม.

ปรสฺสปทมิจฺจเนน กฺวตฺโถ? กตฺตริ ปรสฺสปทํ.

. กิพฺพิธานกปฺป

ปฐมกณฺฑ

 

()

พุทฺธํ ญาณสมุทฺทํ, สพฺพญฺญุํ โลกเหตุ’ขีณมตึ;

วนฺทิตฺวา ปุพฺพมหํ, วกฺขามิ สสาธนํ หิ กิตกปฺปํ.

()

สาธนมูลํ หิ ปโยคํ, อาหุ ปโยคมูลมตฺถญฺจ;

อตฺเถสุ วิสารทมตโย, สาสนสฺสุธรา ชินสฺส มตา.

()

อนฺโธ เทสกวิกโล, ฆตมธุเตลานิ ภาชเนน วินา;

นฏฺโฐ นฏฺฐานิ ยถา, ปโยควิกโล ตถา อตฺโถ.

()

ตสฺมา สํรกฺขณตฺถํ, มุนิวจนตฺถสฺส ทุลฺลภสฺสาหํ;

วกฺขามิ สิสฺสกหิตํ, กิตกปฺปํ สาธเนน ยุตํ.

 

๕๒๔, ๕๖๑. ธาตุยา กมฺมาทิมฺหิ โณ.

ธาตุยา กมฺมาทิมฺหิ ปจฺจโย โหติ.

กมฺมํ กโรตีติ กมฺมกาโร, เอวํ กุมฺภกาโร, มาลากาโร, กฏฺฐกาโร, รถกาโร,

รชตกาโร, สุวณฺณกาโร, ปตฺตคฺคาโห, ตนฺตวาโย, ธญฺญมาโย, ธมฺมกาโม, ธมฺมจาโร.

. อุณาทิกปฺป

 

ฉฏฺฐกณฺฑ

 

๖๒๔, ๕๖๓. กตฺตริ กิตฺ.

กตฺตุอิจฺเจตสฺมึ อตฺเถ กิตฺ ปจฺจยา โหนฺติ.

การุ, การุโก, การโก, ปาจโก, กตฺตา, ชนิตา, ปจิตา, เนตา.

 

๖๒๕, ๖๐๕. ภาวกมฺเมสุ กิจฺจ กฺต ขตฺถา.

ภาวกมฺมอิจฺเจเตสฺวตฺเถสุ กิจฺจ กฺต ขตฺถอิจฺเจเต ปจฺจยา โหนฺติ.

อุปสมฺปาเทตพฺพํ อุปสมฺปาทนียํ ภวตา, สยิตพฺพํ ภวตา, กตฺตพฺพํ ภวตา, โภตฺตพฺโพ โอทโน ภวตา, อสิตพฺพํ โภชนํ ภวตา, อสิตํ ภวตา, สยิตํ ภวตา, ปจิตํ ภวตา, อสิตํ อสนํ ภวตา, สยิตํ สยนํ ภวตา, ปจิโต โอทโน ภวตา, กิญฺจิสฺสโย, อีสสฺสโย, ทุสฺสโย, สุสฺสโย ภวตา.

 

๖๒๖, ๖๓๔. กมฺมนิ ทุติยายํ กฺโต.

กมฺมนิ อิจฺเจตสฺมึ อตฺเถ ทุติยายํ วิภตฺติยํ กตฺตริ กฺตปจฺจโย โหติ.

ทานํ ทินฺโน เทวทตฺโต, สีลํ รกฺขิโต เทวทตฺโต, ภตฺตํ ภุตฺโต เทวทตฺโต, ครุํ อุปาสิโต เทวทตฺโต.