Beitragsseiten

เอยฺยาทิ

 

อถ เอยฺยาทิ วุจฺจเตฯ

 

๕๗๗. เหตุผเลสฺเวยฺย เอยฺยุํ เอยฺยาสิ เอยฺยาถ เอยฺยามิ เอยฺยาม เอถ เอรํ เอโถ เอยฺยาวฺโห [เอยฺยวฺโห (โมคฺคลฺลานาทีสุ)] เอยฺยํ เอยฺยามฺเห วา [. ๔๑๖; รู. ๔๕๔; นี. ๘๘๐; จํ. ..๑๒๐; ปา. ..๑๕๖]

 

อญฺญมญฺญสมฺพนฺธินิยา เหตุกฺริยายญฺจ ผลกฺริยายญฺจ กฺริยตฺถา เอยฺยาทโย โหนฺติ วาฯ เหตุผเลสุปิ กทาจิ อญฺญวิภตฺตุปฺปตฺติทีปนตฺโถ วาสทฺโท, สเจ โส ยานํ ลภิสฺสติ, คมิสฺสติ, สเจ น ลภิสฺสติ, น คมิสฺสติ อิจฺจาทิฯ

 

สเจ สงฺขาโร นิจฺโจ ภเวยฺย, สุโข นาม ภเวยฺย, สเจ โส ปณฺฑิโต ภเวยฺย, สุขิโต ภเวยฺยฯ

 

๕๗๘. ปญฺหปตฺถนาวิธีสุ [จํ. ..๑๒๑; ปา. ..๑๖๑]

 

เอเตสุ เอยฺยาทโย โหนฺติฯ

 

ปญฺเห-กินฺนุ โข ตฺวํ วินยํ วา อธิยฺเยยฺยาสิ ธมฺมํ วาฯ

 

ปตฺถนายํ-ภเวยฺยํ ชาติชาติยํฯ

 

วิธิมฺหิ-ปาณํ น หเนยฺย, อทินฺนํ น อาทิเยยฺย, ทานํ ทเทยฺย, สีลํ รกฺเขยฺยฯ

 

๕๗๙. สตฺตารเหสฺเวยฺยาที [. ๔๑๖; รู. ๔๕๔; นี. ๘๘๑-; จํ. ..๑๒๘; ปา. ..๑๖๙-๑๗๒; สตฺยรเหสฺเวยฺยาที (พหูสุ)]

 

สตฺติยํ อรหตฺเถ จ เอยฺยาทโย โหนฺติฯ

 

ภวํ รชฺชํ กเรยฺย, ภวํ รชฺชํ กาตุํ สกฺโก, กาตุํ อรโหติ อตฺโถฯ

 

โส อิมํ วิชฏเย ชฏํ [สํ. นิ. .๒๓]

 

๕๘๐. สมฺภาวเน วา [. ๔๑๖; รู. ๘๕๔; นี. ๘๘๑, ๘๘๓-; จํ. ..๑๑๘-; ปา. ..๑๕๔-]

 

สมฺภาวเนปิ เอยฺยาทโย โหนฺติ วาฯ

 

ปพฺพตมปิ สิรสา ภินฺเทยฺย, ภเวยฺย, ภเวยฺยุํ, ภเวยฺยาสิ, ภเวยฺยาถ, ภเวยฺยามิ, ภเวยฺยามฯ

 

ปรฉกฺเก-โส ภเวถ, เต ภเวรํ, ตฺวํ ภเวโถ, ตุมฺเห ภเวยฺยาวฺโห, อหํ ภเวยฺยํ, มยํ ภเวยฺยามฺเห, อิติ สุทฺธกตฺตุรูปานิฯ

 

อนุภูเยยฺย, อนุภูเยยฺยุํฯ ทฺวิตฺเต รสฺสตฺตํ, อนุภุยฺเยยฺย, อนุภุยฺเยยฺยุํ อิจฺจาทิ สุทฺธกมฺมรูปํฯ

 

ภาเวยฺย, ภาเวยฺยุํ, ภาวเยยฺย, ภาวเยยฺยุํ อิจฺจาทิ เหตุกตฺตุรูปํฯ

 

ภาวีเยยฺย, ภาวีเยยฺยุํฯ รสฺสตฺเต-ภาวยิเยยฺย, ภาวยิเยยฺยุํฯ ทฺวิตฺเต-ภาวิยฺเยยฺย, ภาวิยฺเยยฺยุํฯ ตถา ภาวยีเยยฺย, ภาวยีเยยฺยุํ อิจฺจาทิ เหตุกมฺมรูปํฯ

 

๕๘๑. เอยฺเยยฺยาเสยฺยํนํ เฏ [. ๕๑๗; รู. ๔๘๘; นี. ๑๑๐๕]

 

เอยฺย, เอยฺยาสิ, เอยฺยมิจฺเจเตสํ เฏ โหติ วาฯ

 

อตฺริมา ปาฬี-จเช มตฺตา สุขํ ธีโร, ปสฺเส เจ วิปุลํ สุขํ [. . ๒๙๐]ฯ กึ ตฺวํ สุตโสมา’นุตปฺเป [ชา. .๒๑.๓๙๙], ธีรํ ปสฺเส สุเณ ธีรํ, ธีเรน สห สํวเส [ชา. .๑๓.๙๔] อิจฺจาทิฯ

 

โส ภเว, ภเวยฺย, ตฺวํ ภเว, ภเวยฺยาสิ, อหํ ภเว, ภเวยฺยํฯ

 

๕๘๒. เอยฺยุํสฺสุํ [. ๕๑๗; รู. ๔๘๘; นี. ๑๑๐๕]

 

เอยฺยุํสฺส อุํ โหติ วาฯ

 

อตฺริมา ปาฬี-วชฺชุํ วา เต น วา วชฺชุํ, นตฺถิ นาสาย รูหนา [ชา. ..๓๓], อุปยานานิ เม ทชฺชุํ, ราชปุตฺต ตยี คเตติ [ชา. .๒๒.๒๖]

 

๕๘๓. เอยฺยามสฺเสมุ จ [. ๕๑๗; รู. ๔๘๘; นี. ๑๑๐๕]

 

เอยฺยามสฺส เอมุ จ โหติ, อนฺตสฺส อุ จฯ

 

อตฺริมา ปาฬี-กถํ ชาเนมุ ตํ มยํ [ที. นิ. .๓๑๘], มุญฺเจมุ นํ อุรคํ พนฺธนสฺมา [ชา. .๑๕.๒๕๒], ทกฺเขมุ เต นาค นิเวสนานิ [ชา. .๑๕.๒๕๔], คนฺตฺวาน ตํ ปฏิกเรมุ อจฺจยํ, อปฺเปว นํ ปุตฺต ลเภมุ ชีวิตํ [ชา. .๑๕.๑๓], ทชฺเชมุ โข ปญฺจสตานิ โภโต [ชา. .๒๒.๑๓๐๒], ปญฺหํ ปุจฺเฉมุ มาริส [ที. นิ. .๓๕๔], วิหเรมุ อเวริโน [ที. นิ. .๓๕๗], ตยาชฺช คุตฺตา วิหเรมุ รตฺตินฺติ [ชา. ..๑๘]ฯ ภเวยฺยามุ, ภเวยฺยามฯ

 

มหาวุตฺตินา กฺวจิ มชฺเฌ ยฺยา-การสฺส โลโป, อตฺถํ ธมฺมญฺจ ปุจฺเฉสิ [ชา. .๑๖.๑๕๐], อุเรคณฺฑาโย พุชฺเฌสิ, ตาโย พุชฺเฌสิ มาณว [ชา. .๑๗.๑๓๒-๑๓๓], ยถา คติํ เม อภิสมฺภเวถ [ชา. .๑๗.๘๗-๘๙], ยถา คติํ เต อภิสมฺภเวม [ชา. .๑๗.๘๗-๘๙], โอกาสํ สมฺปชานาถ, วเน ยตฺถ วเสมเสติ [ชา. .๒๒.๑๘๘๕ ‘วสามเส’]

 

เอยฺยาถสฺเส’อิจฺจาทิสุตฺเตน เอยฺยาถสฺส โอ จ, ตุมฺเห ภเวยฺยาโถ, ภเวยฺยาถ วาฯ

 

เอตฺถ จ ปุพฺเพ วุตฺตา ปญฺห, ปตฺถนา, วิธิปฺปเภทา อิธปิ ยถาปโยคํ เวทิตพฺพาฯ ปญฺหสทฺเทน ปริปญฺห, ปริปุจฺฉา, ปริวิตกฺก, ปริวีมํสาทโย สงฺคยฺหนฺติฯ

 

ปริปญฺเห-ธมฺมํ วา ปฐมํ สงฺคาเยยฺยาม วินยํ วาฯ

 

ปริปุจฺฉายํ-วเทถ ภนฺเต กิมหํ กเรยฺยํ, โก อิมสฺส อตฺโถ, กถญฺจสฺส อตฺถํ อหํ ชาเนยฺยํฯ

 

ปริวิตกฺเก-กสฺสาหํ ปฐมํ ธมฺมํ เทเสยฺยํ [ที. นิ. .๗๒], ยํนูนาหํ ธมฺมญฺจ วินยญฺจ สงฺคาเยยฺยํ [ปารา. อฏฺฐ. .ปฐมมหาสงฺคีติกถา]

 

ปริวีมํสายํ-คจฺเฉยฺยํ วา อหํ อุโปสถํ, น วาคจฺเฉยฺยํ [มหาว. ๑๓๗]

 

ปตฺถนายํ-เอวํรูโป สิยํ อหํ อนาคตมทฺธานํ [. นิ. .๒๗๔], อุมฺมาทนฺตฺยา รมิตฺวาน, สิวิราชา ตโต สิยํ [ชา. .๑๘.๗๐], ปสฺเสยฺย ตํ วสฺสสตํ อโรคํ [ชา. .๒๑.๔๕๓]

 

อายาจเน-ลเภยฺยาหํ ภนฺเต ภควโต สนฺติเก ปพฺพชฺชํ, ลเภยฺยํ อุปสมฺปทํ [มหาว. ๒๘; สํ. นิ. .๑๗]

 

วิธิมฺหิ-จเรยฺย ธมฺมํ [ชา. .๑๔.๖๓]

 

นิโยชเน-จเรยฺยาทิตฺตสีโสว, นตฺถิ มจฺจุสฺส นาคโม [สํ. นิ. .๑๔๕]

 

อชฺเฌสเน-ยสฺส สิยา อาปตฺติ, โส อาวิกเรยฺย [มหาว. ๑๓๒], ยสฺส นกฺขมติ, โส ภาเสยฺย [มหาว. ๗๐]

 

ปวารณายํ-วเทยฺยาถ ภนฺเต เยนตฺโถ [ปารา. ๒๙๐]

 

อนุมติยํ-ตํ ชโน หเรยฺย วา ทเหยฺย วา ยถาปจฺจยํ วา กเรยฺย [. นิ. .๒๔๗]

 

อนุญฺญายํ-อากงฺขมาโน สงฺโฆ กมฺมํ กเรยฺย [จูฬว. ]

 

อามนฺตเน-ยทา เต ปหิเณยฺยามิ, ตทา เอยฺยาสิ ขตฺติย [ชา. .๒๒.๖๓๕]

 

นิมนฺตเน-อิธ ภวํ นิสีเทยฺยฯ

 

ปตฺตกาเล-สงฺโฆ อุโปสถํ กเรยฺย, ปาติโมกฺขํ อุทฺทิเสยฺย [มหาว. ๑๖๗]

 

สมฺภาวเน วา’ติ วาสทฺโท อวุตฺตวิกปฺปนตฺโถ, เตน ปริกปฺป, กฺริยาติปนฺนาทโย สงฺคยฺหนฺติฯ

 

ตตฺถ ปริกปฺโป ทุวิโธ ภูตา’ภูตวเสนฯ

 

ตตฺถ ภูตปริกปฺเป-โย พาลํ เสเวยฺย, โสปิ พาโล ภเวยฺยฯ

 

อภูตปริกปฺเป-ยทา กจฺฉปโลมานํ, ปาวาโร ติวิโธ สิยา [ชา. ..๗๘]ฯ ยทา สสวิสาณานํ, นิสฺเสณี สุกตา สิยา [ชา. ..๗๙]

 

กฺริยาติปนฺเน-สเจ โส อคารํ อชฺฌาวเสยฺย, ราชา อสฺส จกฺกวตฺตี [ที. นิ. .๑๓๖]

 

อิติ เอยฺยาทิฯ

team1
team2
team3
team4
team5
team6
team7
team8
team9
team10
team11
team12
team12
team12
team12